حسين زمانى

5

سفرنامه بخارا ( عصر محمد شاه قاجار ) ( فارسى )

مقدمه آقا محمد خان قاجار پس از سركوب آخرين بازماندگان زنديه و استقرار قدرت به فكر احياى مرزهاى ايران افتاد . او قصد داشت حدود ايران را به زمان نادر شاه و پادشاهان صفويه برساند ، به همين منظور به گرجستان لشكر كشيد و با همين نيت در سال 1210 ه . ق فاتحانه وارد مشهد شد . در اين هنگام سه شهر قديمى ايالت خراسان - بلخ ، هرات ، مرو - در دست افغانها و اوزبكها بود . آقا محمد خان با نوشتن نامه‌اى به شاه زمان كه در اين موقع در افغانستان بر مسند قدرت بود و همچنين نامه‌اى به محمود ميرزا برادر شاه زمان كه حاكم هرات بود ، سابقهء تاريخى سيادت ايرانيان را بر دو شهر بلخ و هرات متذكر شد . « 1 » امّا مرو - پس از قتل نادر شاه افشار و پراكندگى سپاه او ، عده‌اى از قشون وى را كه اوزبكهاى بخارا تشكيل مىدادند و در سال 1153 هنگام فتح آن سرزمين از ابو الفيض خان امير بخارا طلب كرده بود ، تحت فرماندهى رحيم خان اتاليق پسر حكيم اتاليق كه دخترزادهء ابو الفيض خان بود به سوى ديار خود شتافتند . « 2 »

--> ( 1 ) . سپهر ، ناسخ التواريخ ( دورهء قاجاريه ) ج 1 ، ص ، 41 . / هدايت : روضة الصفاى ناصرى ، ج 9 ، ص ، 283 . ( 2 ) . روضة الصفا ، ج 9 ، ص ، 402 .